waarom adem?

Ons autonome zenuwstelsel stuurt lichaamsfuncties aan die niet onder invloed van onze wil staan. Het bestaat uit een gedeelte dat gericht is op activiteit (= sympathisch zenuwstelsel) en een gedeelte dat gericht is op rust (= parasympathisch zenuwstelsel).

Als het sympathische zenuwstelsel actief is, worden onze pupillen wijder, stroomt er bloed naar de grote spieren van armen en benen, stijgt de bloeddruk, hartslag en ademfunctie. Dit alles om het lichaam in staat te stellen om te kunnen vluchten of vechten bij gevaar.

Als het parasympathische zenuwstelsel wordt geactiveerd, komt er ruimte voor spijsvertering, het immuunsysteem, cel vernieuwing, groei en herstel. Wanneer wij ontspannen zijn, krijgen dus de processen van ‘zelforganisatie’ de tijd om hun nuttige werk te doen. Het is niet moeilijk om je voor te stellen dat genoeg rust en ontspanning van groot belang zijn voor je algehele lichamelijke gezondheid.

Soms ervaren wij stress, zitten we in het sympathisch zenuwstelsel, terwijl er geen direct gevaar is. Met onze eigen stressgedachten kunnen we namelijk dit stelsel gaande houden[1]. En de stressgedachten worden op hun beurt ook weer opgeroepen door het gejaagde gevoel, de verhoogde hartslag, die we ervaren. Omdat deze processen bijna volledig autonoom zijn, is het moeilijk om de cirkel te doorbreken. Het is dus soms nodig, om je parasympathisch zenuwstelsel te activeren. Hoe kun je zoiets bewust sturen? Het gebeurt buiten onze wil om.

Gelukkig is er een lichaamsfunctie die automatisch gaat en die we ook kunnen sturen. Dat is onze adem. Het maakt van de adem een van de meest wonderlijke processen van ons lichaam.

Tijdens de ontspanningsyoga zijn er momenten dat we de adem alleen maar observeren vanuit nieuwsgierigheid. De adem geeft, omdat het grotendeels vanzelf gaat, een mooi inkijkje naar binnen. Hoe gaat het met mij? Je kan via je adem heel makkelijk even bij jezelf stilstaan. Een onrustige adem vertelt je dat er onrust is. Een kalme adem gaat meestal samen met een kalme geest. Door je meer bewust te worden van je adem, van moment tot moment, leer je je verschillende ademtoestanden herkennen. Daardoor weet je beter hoe het met je gaat en wat je nodig hebt. [2]

Op andere momenten tijdens de ontspanningsyoga, gaan we juist de adem bewust sturen. Door de adem te vertragen, verlagen, of bewust vast te zetten na een in- of uitademing. De adem wordt dus aangestuurd door het autonome zenuwstelsel, maar kan ook door onze wil worden aangestuurd en dan gebeurt er iets wonderlijks. Want de koppeling tussen je adem en je gemoedstoestand blijft grotendeels intact. Wanneer wij onze adem bewust vertragen, gaan ademen alsof het lichaam in rust is, brengen we het zenuwstelsel en daarmee de rest van het lichaam daadwerkelijk tot rust! De hartslag vertraagt, de geest wordt kalmer… oorzaak en gevolg zijn omkeerbaar! De adem vertelt ons nu niet meer klakkeloos hoe het met de geest gaat, maar de geest (ons zenuwstelsel) volgt nu de adem, die wij met onze wil sturen.

Door tijdens yogalessen en ook daarbuiten, bewust je adem te gebruiken om te voelen of te sturen, krijg je meer grip op stress en ontspanning.

[1] ‘Our activities survive the events that bring them on. When we rise to an occasion, we become tense; and when the occasion passes, the momentum tends to continue’ (Jacobson).

[2] Passieve zelfwaarneming is het beoefenen van mentale rust onder alle omstandigheden. Dat is geen beheersing, want dwang is zelf al mentale onrust. Het is mogelijk door a) de adem te oefenen, een lage adem draagt mentale rust, b) gespannen te zijn en dat te voelen, ‘ik ben gespannen’. Die erkenning is rust in de onrust en maakt herstel mogelijk. Niet herkende spanning blijft. (B. van Balfoort en J. van Dixhoorn, 1979)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close